Riskli Kredilerde Yapılandırma Oranı Son 4 Yılın Zirvesinde
Riskli kredilerde yeniden yapılandırma oranı, son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bankacılık sektörü verileri incelendi.
ŞEBNEM TURHAN
Yüksek enflasyonla mücadele amacıyla Haziran 2023’ten bu yana uygulanan sıkı para politikaları ve makroihtiyati önlemler, bankacılık sektöründeki kredi yapısını etkiledi. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre, Mart 2026 itibarıyla bankacılık sektöründeki toplam kredi miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre %42, 2025 yılsonuna göre ise %8 artarak 24,7 trilyon liraya ulaştı. Ancak, takipteki alacak olma riski taşıyan yakın izlemedeki kredilerdeki artış %13’e yaklaştı. Toplam krediler içinde yakın izlemedeki kredilerin payı %9 olurken, bu kredilerin yeniden yapılandırılması veya yeni bir itfa planına bağlanması oranı %5,2 ile son 4 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Bankacılık sektörü, tahsili gecikmiş alacak satışında son yıllarda rekor seviyelere ulaşırken, yakın izlemedeki kredileri yeniden yapılandırmayı tercih ediyor.
TBB verilerine göre, 1. grupta izlenen standart normal krediler Mart 2026’da geçen yılın aynı dönemine göre %40, 2025 sonuna göre %7,3 artarak 21,66 trilyon liraya yükseldi. Bu kredilerin toplam krediler içindeki payı %88 olarak belirlendi ve önceki yıllarla paralel bir seyir izledi. Ancak, ikinci grup yakın izlemedeki kredilerdeki artış hızlandı. Bu krediler, makroekonomik şartlar veya borçlunun faaliyet gösterdiği sektörlerdeki olumsuz gelişmeler nedeniyle ödeme gücünde veya nakit akımında sorunlar yaşandığı tahmin edilen krediler olarak tanımlanıyor. TBB verilerine göre, yakın izlemedeki kredi miktarı, geçen yılın aynı dönemine göre %57, 2025 sonuna göre ise %13 artarak 2 trilyon 293 milyar liraya çıktı. Yakın izlemedeki kredilerin toplam krediler içindeki payı %9,3’e yükseldi. Sektörün canlı krediler olarak tanımladığı birinci ve ikinci grup krediler ise 23,96 trilyon lira ile toplam kredilerin %97’sini oluşturmaya devam etti.
Yakın izlemedeki kredi bakiyesinin yanı sıra, bankacılık sektörünün bu kredilerde yeniden yapılandırma veya yeni bir itfa planına bağladığı krediler de hızla arttı. TBB verilerine göre, yeniden yapılandırılan veya yeni itfa planına bağlanan kredi miktarı, geçen yıl sonuna göre %15,8 artarak 1 trilyon 276 milyar liraya ulaştı ve bu kredilerin %94,2’sini yakın izlemedeki krediler oluşturdu. Yeniden yapılandırılan veya itfa planına bağlanan kredilerin toplam krediler içindeki oranı, Mart 2026 itibarıyla %5,2’ye yükseldi. Bu oran, geçen yıl sonunda %4,8, 2024 sonunda %4,6 ve 2023 sonunda %4,5 seviyesindeydi. Bankacılık sektöründe yakın izlemedeki kredilerin yeniden yapılandırılması oranı, son 4 yılın zirvesine ulaştı.
Sektörde 3, 4 ve 5. gruplarda sınıflandırılan tahsil imkanı sınırlı, tahsili şüpheli ve zarar niteliğindeki krediler, geçen yıl sonuna göre %17,6 artarak 648 milyar liraya yükseldi. Böylece takipteki alacak oranı %2,6 ile 2021’deki %3 seviyesine yaklaştı. Bankacılık sektöründe takipteki alacak bakiyesi, geçen yıl Mart dönemine göre %95,77 artış gösterdi. Geçen yıl Mart’ta bakiye 331 milyar lira seviyesindeydi. Takipteki alacaklara yönelik yeniden yapılandırma veya itfa işlemleri oldukça sınırlı kalmış olup, sadece 75 milyar liralık bir bakiye bu kapsamda değerlendirilmiştir.
Sektör, genel karşılık olarak 361 milyar lira ayırırken, genel karşılıkların yakın izlemedeki kredilere oranı %16 olarak belirlendi. Bu oran, önceki yıllarda %20’nin üzerinde bulunuyordu. Sektör, yeniden yapılandırma veya itfa planına bağlayarak bu tür krediler için ayırdığı karşılık miktarını da azaltmış oldu. Tahsili gecikmiş alacakların %76’sı oranında özel karşılık ayıran sektör, son dönemde birçok varlık yönetim şirketine tahsili gecikmiş alacak satışı yaptığı için bu oran da geçmiş yıllara göre daha düşük kalmıştır.
