Orta Doğu Gerilimi Enerji Piyasalarını Sarsıyor: Fiyatlar Yükseliyor
Orta Doğu’daki gerilim, enerji piyasalarında dalgalanmalara yol açarak petrol, gaz ve kömür fiyatlarını yükseltti.
Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından geçen iki hafta, küresel enerji piyasalarında önemli fiyat dalgalanmalarına sebep oldu. 27 Şubat’ta varil fiyatı 72,48 dolar olan Brent petrol, saldırıların ardından hızla yükselerek 100 doların üzerine çıktı ve haftayı yaklaşık 103 dolardan kapattı. Bu durum, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 42,3’lük bir artış anlamına geliyor.
Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri, enerji ticareti açısından kaygıları artırdı. İran’ın ABD üsleri ve enerji tesislerine yönelik olası misillemeleri, bazı sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya almasına ve tanker ile konteyner şirketlerinin geçişlerini kısıtlamasına yol açtı. Ayrıca, bazı üreticilerin güvenlik endişeleri nedeniyle üretimlerini azaltması, enerji piyasasında belirsizlik yarattı.
Petrol fiyatları, ikinci haftada da dalgalı bir seyir izlemeye devam etti. 9 Mart’ta Brent petrolün varil fiyatı, yüzde 28,9 artışla 119,5 dolara kadar yükseldi. G7 ülkelerinin acil petrol rezervlerini devreye sokabileceğine dair beklentiler ve ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın sona erebileceğine dair açıklamaları, fiyatlarda kısmi bir geri çekilme sağladı. Ancak bölgedeki gerilim, petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalmasına neden oldu.
Bu gerilim, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretini de olumsuz etkiledi. Dünyanın en büyük LNG üretim merkezlerinden biri olan Ras Laffan Industrial City’deki üretimin güvenlik riskleri nedeniyle durdurulması, küresel arzda önemli bir risk oluşturdu. Avrupa doğal gaz piyasasında referans kabul edilen Title Transfer Facility (TTF) kontratlarında sert bir yükseliş gözlemlendi. Nisan vadeli kontratlar, saldırıların ardından hızla 56 avro seviyesine kadar yükseldi ve Avrupa’da doğal gaz fiyatları saldırı öncesine göre yüzde 57 artış gösterdi.
Enerji piyasasındaki belirsizlik, alternatif enerji kaynaklarına olan talebi de artırdı. Asya piyasaları için gösterge kabul edilen Newcastle Coal Futures kontratları, yüzde 9’dan fazla artarak ton başına 150 dolara yaklaştı. Saldırıların başlamasından bu yana kömür fiyatları yaklaşık yüzde 15,8 yükselirken, bazı ithalatçı ülkeler olası LNG kesintilerine karşı kömürle çalışan santrallerin kullanımını artırmayı düşünüyor.
Uzmanlar, Orta Doğu’daki askeri gerilimin enerji piyasalarında dalgalanmaları sürdürebileceğine dikkat çekiyor. Bölgedeki arz güvenliğine yönelik riskler ve jeopolitik gelişmelerin, gelecekte enerji fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam edeceği öngörülüyor.
