Yapay Zeka Gelişimine Ara Verme Çağrıları Artıyor
Yapay zekanın kendi kendini geliştirme aşamasına gelmesiyle birlikte, durdurulması yönünde artan çağrılar dikkat çekiyor.
Yapay zeka teknolojilerinin kendi kendine gelişim aşamasına ulaşması, “yapay zekanın gelişimine ara verilmesi” taleplerini gündeme getiriyor. Bu durum, ülkeler ve şirketler arasında çeşitli önlemler alma çağrılarına yol açtı.
ABD merkezli yapay zeka firması Anthropic, yayımladığı “Yapay Zeka Kendini Ürettiğinde” başlıklı makalede, yapay zekanın ulaştığı seviyeyi vurgulayarak bu çağrılara katıldığını duyurdu. Şirketin verilerine göre, bir yapay zeka modelinin insan müdahalesi olmaksızın kendi halefini tasarlayıp eğitebilme kapasitesine ulaşmasının beklenenden çok daha yakın olduğu ifade edildi.
Anthropic, yapay zekanın kendi kodlarını yazma sürecinde kaydedilen ilerlemeleri değerlendirerek, Claude yazılım sisteminin kendi üretim kod tabanına entegre edilen kodların yüzde 80’inin model tarafından yazıldığını belirtti. Bu oranın 2025 yılı başlarında tek haneli rakamlarda olduğu hatırlatıldı.
Yapay Zeka Gelişimi Beş Aşamada İnceleniyor
Şirket, yapay zekadaki gelişimi beş aşamaya ayırıyor. İlk aşamada Claude’un, geleneksel bir şirketteki gibi çalıştığı, ikinci aşamada ise 2023-2025 döneminde çalışanların yapay zekalardan yardım alarak kod yazdığı belirtiliyor. Üçüncü aşamada, 2025-2026 yılları arasında, yapay zekaların kendi kendine kod yazabilme yeteneğine sahip olacağı öngörülüyor. Bugün gelinen noktada ise yapay zekaların kodları kendi kendine çalıştırabildiği ve diğer yapay zekalara görev devrettiği ifade ediliyor.
Son aşama olarak öngörülen beşinci aşamada, yapay zekaların kendi başlarına modeller oluşturup eğitebilecekleri ve bu durumun gerçekleşmesi halinde gelecekteki yapay zeka sürümlerinin kendiliğinden sürekli olarak geliştirilebileceği vurgulanıyor.
Yapay Zekanın Durdurulması Yönündeki Çağrılar Artıyor
Anthropic’in yanı sıra, dünya genelinde yapay zekanın durdurulması yönünde birçok çağrı yapılmış durumda. Future of Life Institute (FLI) tarafından Mart 2023’te yayımlanan bir mektupta, aralarında ünlü iş insanı Elon Musk’ın da bulunduğu isimler, yapay zeka laboratuvarlarına, GPT-4’ten daha güçlü sistemlerin eğitimine en az altı ay süreyle derhal ara verilmesi çağrısında bulundu.
Mektupta, insan zekasıyla yarışan yapay zeka sistemlerinin toplum, ekonomi ve demokrasi için ciddi riskler taşıdığına dikkat çekildi. Dezenformasyon, kitlesel iş kayıpları ve nihayetinde “medeniyetin kontrolünü kaybetme” riski gibi distopik senaryoların altı çizildi.
Yapay zeka alanında benzer bir çağrı, geçen Mayıs ayında Papa 14. Leo’dan geldi ve bu durum dünya genelinde geniş yankı buldu. Papa, “Muhteşem İnsanlık” başlıklı genelgesinde yapay zekanın yalnızca teknik olarak durdurulmasını değil, aynı zamanda askeri, ekonomik ve bilişsel rekabetten arındırılarak silahsızlandırılmasını talep etti.
Yapay Zeka Yatırımları Hızla Artıyor
Yapay zekanın durdurulması yönündeki çağrılar artarken, küresel yapay zeka pazarı tarihin en hızlı büyüyen teknoloji sektörlerinden biri haline geldi. Sektöre yapılan yatırımların boyutu, sistemlerin durdurulmasını engelleyen en büyük engellerden biri olarak öne çıkıyor.
Gartner tarafından Mayıs 2026’da yayımlanan bir yapay zeka raporuna göre, küresel yapay zeka harcamalarının 2026 yılında 2,59 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, 2025 yılındaki 1,76 trilyon dolarlık harcamaya göre yüzde 47 oranında büyük bir artış anlamına geliyor. Şirket, yapay zeka harcamalarının 2027 yılında 3,49 trilyon dolara yükseleceğini öngörüyor.
