78 Ülkede Tespit Edilen Şiştozomiyaz Tehlikesi Artıyor
Şiştozomiyaz hastalığı, 78 ülkede tespit edildi. Parazitlerin evrim geçirerek yayılma riski artıyor.
Bilim insanları, genellikle ciddiye alınmayan şiştozomiyaz hastalığına neden olan parazitlerin kontrol dışına çıkabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Her yıl dünya genelinde yaklaşık 250 milyon kişi bu hastalık için tedavi görmekte. Bu hastalığın en yaygın görüldüğü yer Afrika olsa da, şiştozomiyazın bulaşma durumu kıtanın ötesine de yayılmış durumda. Çin, Venezuela ve Endonezya gibi ülkelerin de aralarında bulunduğu toplam 78 ülkede bu parazitlerin varlığı tespit edildi.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre, Türkiye’de bugüne kadar yalnızca yurtdışından dönen bireylerde bu parazitler görülmüştü; ancak bu durumun değişme olasılığı mevcut.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), şiştozomiyaza yol açan parazitlerin evrim geçirerek yeni coğrafyalarda hayatta kalmayı başardığını duyurdu. Bu açıklama, Dünya Göz Ardı Edilen Tropik Hastalıklar Günü’nde yapıldı. Bu gün, bir milyar kişiyi etkileyen ancak yeterince önemsenmeyen virüs, bakteri, parazit ve mantar kaynaklı hastalıklara dikkat çekmek amacıyla kutlanıyor.
ŞİSTOZOMİYAZ NEDİR?
Şiştozomiyaz, salyangozların vücudundan salınan parazit larvalarının bulunduğu sulara giren insan ve hayvanlarda görülen bir hastalıktır. Bu larvalar, deriyi sindirip alt katmanlarına girmelerini sağlayacak enzimler salgılar ve vücuda girdikten sonra kan damarlarında yaşamaya başlar. Dişi parazitler yumurtladığında, bu yumurtalar bazen dışkı ve idrarla atılırken, bazen de vücutta kalabiliyor. Bağışıklık sistemi, bu yumurtalara karşı bir tepki geliştirirken, etrafındaki dokular da zarar görebiliyor. Bu durum, organ yetmezliğine yol açma potansiyeline sahip.
Yumurtalar, cinsel organlarda da birikim yapabiliyor. Bu duruma üriner şistozomiyaz denir ve ağrıların yanı sıra kanser ve ciddi vakalarda ölüme neden olabilmektedir. Şiştozomiyaz, parazit ilaçlarıyla tedavi edilebilmektedir. WHO, çocuklar, tarım işçileri ve balıkçılar gibi risk altındaki grupların bu ilaçları düzenli olarak kullanmalarını önermektedir. Ancak Malavi’deki Liverpool Wellcome Klinik Araştırma Programı’ndan Prof. Janelisa Musaya, evrim geçiren parazitlerin mevcut tedavilere karşı bağışıklık kazanma olasılığının bulunduğunu ifade ediyor.
