Petrol Fiyatlarındaki Artış, ABD’de Benzin Maliyetlerini Yükseltti
Orta Doğu’daki gerilimler, petrol fiyatlarını artırarak ABD’de benzin maliyetlerini etkiledi.
Orta Doğu’da artan gerilim, küresel enerji piyasalarında arz güvenliği kaygılarını zirveye taşıdı ve bu durum, ABD’deki benzin fiyatlarının yükselmesine yol açtı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri faaliyetleri, Tahran’ın karşılık vermesiyle birlikte, dünya petrol sevkiyatının kritik bir noktası olan Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği olumsuz etkiledi. Bu gelişmeler, bölgedeki tanker trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesine neden oldu ve küresel petrol arzının yaklaşık beşte biri kesintiye uğradı. Suudi Arabistan, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve Irak gibi önemli üreticilerin sevkiyatları da aksadı.
Birçok rafineri, üretimlerini kısmen durdurmak zorunda kaldı veya stoklarını artırmak için harekete geçti. İran’ın misillemeleri, komşu ülkelerdeki enerji altyapısına zarar vererek arz daralmasını daha da derinleştirdi. Brent petrolün varil fiyatı, çatışmanın patlak vermesinden bu yana yaklaşık 30 dolar artarak 114 doları geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, CBS News ile yaptığı röportajda, savaşın sona erebileceğine dair umut verici açıklamalarda bulundu. Trump, İran konusunda belirlenen hedeflere beklenenden daha kısa sürede ulaşıldığını iddia etti. Hürmüz Boğazı’nın kontrolüyle ilgili de önemli mesajlar veren Trump, savaşın çok yakında sona ereceğini vurguladı. Trump’ın bu açıklamaları, Brent petrolün fiyatını 120 dolardan 84 dolara düşürdü.
Miami’de düzenlediği basın toplantısında, İran’ın nükleer ve füze kapasitelerinin yok edildiğini savunan Trump, enerji akışının sürdürülmesi gerektiğini ve İran’ın bu akışı kesmeye kalkışması durumunda sert karşılık göreceğini ifade etti. Orta Doğu’daki askeri hareketliliğin devam etmesi halinde Brent petrol fiyatlarının 150 dolara kadar yükselebileceği öngörülüyor.
Petrol fiyatlarındaki artış, benzin fiyatlarını da etkiledi. Analistler, petrol fiyatlarındaki her 1 dolarlık artışın ABD’de pompa fiyatlarını yaklaşık 2,5 sent artırdığını belirtiyor. Amerikan Otomobil Birliği’nin (AAA) verilerine göre, ABD’deki benzin fiyatları son bir haftada yüzde 16 artarak galon başına 3,48 dolara ulaştı. Geçen hafta bu fiyat, 2,99 dolar, bir ay önce ise 2,90 dolardı.
Ülkede akaryakıt fiyatları eyaletler arasında farklılık gösteriyor. California, galon başına 5,20 dolarla en pahalı benzin fiyatına sahipken, onu 4,63 dolarla Washington ve 4,52 dolarla Hawaii takip ediyor. Nevada ve Oregon gibi eyaletlerde de benzin fiyatları 4 doların üzerine çıkmış durumda. Arkansas, Missouri, Oklahoma ve Kansas’ta ise benzin fiyatları 3 doların hemen altında kalmaya devam ediyor. Artan petrol fiyatları, sadece binek araçlar için değil, aynı zamanda lojistik sektörü ve havacılık için de önemli olan dizele ve jet yakıtına da yansıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki tankerlerin çıkış yapamaması, dünya genelinde ham petrol arzında daralmaya yol açarak fiyat baskısını artırıyor. Enerji maliyetlerindeki artış, makroekonomik dengeler açısından dikkatle izleniyor. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) uzun süredir hedeflediği yüzde 2 enflasyon oranının, enerji fiyatlarındaki bu artışla birlikte yeniden yukarı yönlü bir baskı altında kalabileceği endişeleri artıyor.
Akaryakıt fiyatları, ulaşım maliyetlerini artırarak gıda ve diğer temel tüketim ürünlerinin fiyatlarını da etkileyebilir. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ocak ayında yıllık yüzde 2,4 artarak yavaşlama sinyalleri verse de, enerji fiyatlarındaki olası bir şok, enflasyon hedeflerinden sapma riskini artırıyor. Analistler, eğer çatışma kısa sürede sona ererse, fiyatların birkaç hafta içinde gerileyebileceğini, ancak ABD’nin anlaşma yapmaması ve tanker koruma vaatlerine rağmen Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin hala riskli olmasının belirsizlik yarattığını belirtiyor.
American Enterprise Institute (AEI) Kıdemli Uzmanı Steven Kamin, yüksek petrol fiyatlarının enflasyona etkisinin, fiyatların ne düzeyde ve ne kadar süre yüksek kalacağına bağlı olduğunu ifade etti. Kamin, petrol fiyatlarındaki şokların, 1970’lerde olduğu gibi para politikasıyla dengelenmedikçe sürdürülebilir enflasyon artışlarına yol açmayacağına dikkat çekti. İran savaşının sona ermesi ve petrol fiyatlarının düşmesi durumunda, enflasyonun yeniden hedeflenen seviyelere gerileyeceğini öngördüğünü belirtti.
Kamin, Fed’in mevcut petrol şokunu geçici bir durum olarak değerlendireceğini ve faiz oranlarını değiştirmeme eğiliminde olacağını ifade etti. Oxford Economics ekonomistleri tarafından yapılan bir analizde ise, yüksek petrol fiyatlarının düşük ve yüksek gelirli tüketiciler arasındaki farkı artıracağı, hanehalklarının yüksek pompa fiyatlarının baskısını daha fazla hissedeceği vurgulandı. Analizde, yüksek petrol fiyatlarının yatırım ve istihdamı yavaşlatma riski taşıdığına da dikkat çekildi.
