El Nino Etkisi: Türkiye’de Sıcaklık Rekorları Tehlikesi
El Nino’nun etkisiyle Türkiye’de sıcaklık rekorları riski artıyor. Uzmanlar, iklim değişikliği ve sıcak hava dalgalarına dikkat çekiyor.
Pasifik Okyanusu’nda güçlenen El Nino olasılığı, 2027 yılında dünya genelinde sıcaklık rekorları kırma riskini artırıyor. Türkiye için asıl tehlike, bu iklim olgusunun son on yılda belirgin şekilde yükselen sıcaklık trendinin üzerine eklenmesi. Sıcak hava dalgaları, orman yangınları ve tarımsal su ihtiyacındaki artış, ülkenin karşı karşıya olduğu başlıca riskler arasında yer alıyor.
2026’nın ikinci yarısında güçlü bir El Nino’nun gelişme ihtimali artarken, bu durumun 2027’de yeni bir sıcaklık rekoruna yol açabileceği ifade ediliyor. Türkiye açısından asıl risk, El Nino’nun doğrudan etkilerinden ziyade, son on yılda belirginleşen ısınma eğrisinin üzerine yeni bir sıcaklık baskısının eklenmesidir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verileri, Türkiye’nin yıllık ortalama sıcaklığının 2016’da 14,5 derece, 2024’te ise 15,6 dereceye çıkarak tüm zamanların rekorunu kırdığını gösteriyor. 2025 yılı da 15,1 derece ortalama sıcaklıkla son 55 yılın en sıcak beşinci yılı olarak kaydedildi.
Mevsimsel tahmin modelleri, 2026’nın ikinci yarısında güçlü bir El Nino gelişme olasılığının arttığını ortaya koyuyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA), Mayıs-Temmuz 2026 döneminde El Nino’nun ortaya çıkma olasılığını yüzde 61 olarak belirtiyor. Dünya Meteoroloji Örgütü ise tropikal Pasifik’teki hızlı ısınmaya dikkat çekiyor. İklim Masası’nda Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı’nın değerlendirmelerine göre, bazı modeller, 1997-1998 ve 2015-2016 yıllarındaki güçlü El Nino olaylarını aşabilecek senaryoları gündeme getiriyor. Uzmanlar, Türkiye’deki El Nino’nun yağış ve sıcaklık üzerindeki etkisinin, tropikal kuşaktaki ülkelerde görüldüğü kadar doğrudan olmadığını vurgularken, Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri için uzun süreli sıcak hava dalgaları, yüksek gece sıcaklıkları, uzayan orman yangını sezonu ve artan tarımsal su ihtiyacına dikkat çekiyorlar.
Türkiye’nin olası yeni El Nino dönemine, son on yılda belirgin bir sıcaklık artışı ile girmesi, risk tablosunu daha da büyütüyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün yıllık iklim değerlendirme raporlarına göre, Türkiye’nin yıllık ortalama sıcaklıkları 2016’da 14,5 derece, 2017’de 14,2 derece, 2018’de 15,4 derece, 2019’da 14,7 derece, 2020’de 14,9 derece, 2021’de 14,9 derece, 2022’de 14,5 derece, 2023’te 15,1 derece, 2024’te 15,6 derece ve 2025’te 15,1 derece olarak kaydedildi. Bu on yıllık dönemin ortalaması 14,9 dereceye yaklaşırken, 2021-2025 aralığındaki ortalama, 2016-2020 döneminin üzerinde gerçekleşti. Bu durum, Türkiye’nin yalnızca arka arkaya sıcak yıllar yaşamadığını, aynı zamanda yıllık ortalama sıcaklıkların giderek daha yüksek bir seviyede kalıcılaştığını gösteriyor.
İklim modellemeleri ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün uzun dönemli analizleri, son on yıldaki sıcaklık artışının tesadüfi olmadığını ortaya koyuyor. Kurumun 1970-2025 dönemi için yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin ortalama sıcaklığının 1970-1980 arasında 12,7 derece, 1981-1991 arasında yine 12,7 derece, 1992-2002 arasında 13,1 derece, 2003-2013 arasında 13,6 derece, 2014-2025 arasında ise 14,4 dereceye yükseldiği görülüyor. Başka bir deyişle, Türkiye’nin son dönem sıcaklık ortalaması, 2003-2013 dönemine göre 0,8 derece, 1970’li ve 1980’li yılların ortalamasına göre ise 1,7 derece daha yüksek. Bu, sıcaklığın yalnızca birkaç rekor yılda artmadığını, uzun yıllara yayılan kalıcı bir yükseliş trendine dönüştüğünü gösteriyor.
Su Politikaları Uzmanı Dursun Yıldız, “2026 sonu ile 2027 boyunca oluşabilecek yeni sıcaklık baskısı, Türkiye için boş bir zemine gelmeyecek. Güçlü El Nino ihtimali, Türkiye için yalnızca uluslararası iklim bültenlerinde yer alan uzak bir başlık değil. Bu ihtimal, son on yılda sıcaklık ortalamasını 15 derece bandına taşıyan, 2024’te yıllık sıcaklık rekoru kıran, 2025’te yaz ve temmuz rekorları yaşayan Türkiye’nin önündeki yeni iklim sınavını işaret ediyor. Haziran ve Temmuz 2026 güncellemeleri, El Nino’nun ne kadar güçlü olacağını daha net ortaya koyacak” dedi.
