TÜBİTAK, Yeşil Dönüşüm Projelerine 1,5 Milyar Lira Ayırdı
TÜBİTAK, yeşil dönüşüm projeleri için 1,5 milyar lira bütçe ayırarak özel sektör ve üniversiteleri destekleyecek.
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), Sanayi Yenilik Ağ Mekanizması (SAYEM) Platformu aracılığıyla özel sektör, üniversiteler ve kamu kuruluşlarını “yeşil dönüşüm” teması altında bir araya getiriyor. Bu çerçevede, yüksek katma değerli ürünlerin yerli imkanlarla geliştirilmesi amacıyla 350 milyon liraya kadar proje desteği sağlanacak.
TÜBİTAK’tan alınan bilgilere göre, 2023 yılında açılan ilk çağrılar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Dünya Bankası Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamında yürütülüyor. SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1 kodlu çağrının takvimi de belirlenmiş durumda.
Bu çağrı ile özel sektör öncülüğünde, üniversite ve kamu iş birliği ile uzmanlaşmış bir AR-GE ve Yenilik Platformu oluşturulması hedefleniyor. Bu platform aracılığıyla Ürünleştirme Yol Haritalarının (ÜHY) hazırlanması ve yeşil dönüşüme yönelik ürün veya ürün grubu geliştirilmesine yönelik Ürünleştirme Programları desteklenecek. Platformdaki kuruluşlar, Ürünleştirme Projeleri ile birlikte iş yapma yeteneklerini geliştirecek ve AR-GE destekleri için ayrılan kaynakların daha etkin kullanılmasını sağlayacak.
Başvurular, TÜBİTAK tarafından genel olarak değerlendirilecek ve uygunluk kontrolü sağlanarak, platformlar öneriler doğrultusunda düzenlemeler yaparak başvuruya daha hazırlıklı hale gelecek.
Beklenen Etkiler
Bu çağrı çerçevesinde, özel sektör öncülüğünde geliştirilecek işbirliği ve ürün geliştirme çalışmaları sonucunda, Ürünleştirme Yol Haritaları kapsamındaki ürünlerin müşteri beklentileri doğrultusunda ticarileşmesi ve ülke ekonomisine katkı sağlaması bekleniyor. Geliştirilen ürünler ile yüksek katma değerli ürün ihracatının artırılması, ithalat bağımlılığının azaltılması ve Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) başta olmak üzere diğer ülkelere ihracatında rekabetçiliğinin korunması hedefleniyor.
Özel sektör, üniversite ve kamu kuruluşları arasındaki işbirliği kültürünün gelişmesi, uluslararası işbirliği ağlarına katılma potansiyelinin artması ve SAYEM platformları aracılığıyla uluslararası pazarlara erişimin sağlanması ile cari açığın düşürülmesi amaçlanıyor.
Bütçe Üst Sınırları ve Destekler
Çağrı bütçesi üst sınırı 1,5 milyar lira olarak belirlenirken, platformlar için Ürünleştirme Programları toplam bütçesi 350 milyon lira olarak tespit edildi. Program süresi en fazla 36 ay olacak ve personel seyahati, danışmanlık, hizmet alımı, alet, teçhizat, yazılım, yayın alımı gibi çeşitli kalemler desteklenecek.
Kabul edilen bütçenin, büyük ölçekli kuruluşlar için yüzde 70’i, KOBİ’ler için yüzde 80’i ve deprem bölgesindeki KOBİ’ler için yüzde 90’ı TÜBİTAK tarafından geri ödemeli destek olarak sağlanacak.
Çağrı Takvimi
Program için uygunluk kontrolü başvuruları, Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığı (TEYDEB) Proje Değerlendirme ve İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden 23 Mart’a kadar alınacak. Başvuru değerlendirme süreci 24 Mart-7 Nisan tarihlerinde gerçekleştirilecek, SAYEM Yeşil Dönüşüm 2026-1. Çağrısı başvuruları ise 8 Nisan-15 Haziran tarihleri arasında kabul edilecek ve sonuçlar 16 Haziran-30 Ekim tarihlerinde açıklanacak.
Başvuru Süreç ve Şartları Güncellendi
Programda yapılan güncellemelerle birlikte, başvuru sürecinin verimliliğini artırmak ve başvuru sahiplerine daha etkin rehberlik sağlamak amacıyla, asıl proje başvurusu öncesinde “Uygunluk Kontrolü” aşaması uygulanacak. Bu aşama, başvuruların çağrı kapsamı ve temel koşullar açısından ön değerlendirilmesini sağlayacak.
Platform, yürütücü kuruluş dışında en az 3 ortaktan oluşacak ve toplam ortak sayısı en fazla 10 olacak. Önceki uygulamada ortaklar arasında AR-GE/Tasarım Merkezi belgesine sahip bir sermaye şirketi ve KOBİ ölçeğindeki bir sermaye şirketi bulunması zorunluyken, yapılan güncellemeyle bu şart kaldırılmıştır.
Programın başarılı olması durumunda, hibeye dönüşme oranındaki yüzde 20 artış uygulamasından vazgeçilecek ve projeyi tamamlayan tüm platformlara aynı geri ödeme oranları uygulanacaktır. Kuruluş bazlı bütçe üst limiti takip edilecek ve kuruluşlar bütçe durumlarına göre birden fazla destek alabilecektir. Platformların sunacağı başvurunun, Türkiye Yeşil Sanayi Projesi kapsamındaki AR-GE ve Yenilik Konuları ile uyumlu olması yeterli olacaktır.
Önceki çağrılarda 11 milyona kadar bütçe sunabilen kurumlar, yeni çağrıda bir platformdaki tüm kuruluşların toplam bütçesinin yüzde 25’i kadar bütçe sunabilecek. Başvuru sırasında kuruluşlardan alınan banka referans mektubu, sunulacak bütçenin en az yüzde 50’si olacak şekilde talep edilirken, yeni uygulamada sunulacak bütçenin tamamı kadar talep edilecektir.
