Küresel Piyasalarda Karışık Seyir: Gerilim ve Enflasyon Endişeleri

Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki gerilim ve enflasyon endişeleriyle karışık bir seyir izliyor. Petrol fiyatları yükseliyor, borsa endeksleri dalgalanıyor.

Küresel piyasalar, Orta Doğu’da artan gerilimlerin enflasyon kaygılarını tetiklemesi ve ABD Merkez Bankası’nın (Fed) toplantı tutanaklarında yetkililerin “şahin” adımlar atılması gerektiğine dair uyarılarıyla karışık bir seyir izliyor.

ABD ile İran arasındaki askeri karşıtlıklar, bölgedeki barış ortamının sürdürülebilirliğini sorgulatırken, piyasalarda jeopolitik risk algısını artırıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesin sona erdiğini duyurması ve “Artık onlarla anlaşmak istemiyorum” açıklaması, piyasalarda tedirginliği artırdı. ABD güçlerinin İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesi, bu endişeleri daha da derinleştirdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğunu ve “İran’a karşı ek bir saldırı turunu tamamladığını” bildirdi. Ancak Trump, İran’ın ABD ile bir anlaşma yapmayı “çok istediğini” ifade ederek, jeopolitik kaygıları bir nebze azalttı.

Yine de jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmaması, fiyatlamalar üzerindeki olumsuz etkileri sürdürüyor. Bu durum, petrol fiyatlarında hızlı artışlara yol açtı; Brent petrolün varil fiyatı, 22 Haziran’dan sonra ilk kez 80 doları aştı.

Dünya enerji piyasaları açısından kritik bir güzergah olan Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısındaki keskin düşüş dikkat çekti. Önceki gün 14 tanker geçiş yaparken, dün bu sayı yalnızca 7’ye geriledi. Bu durum, bölgedeki artan jeopolitik risklerin enerji taşımacılığı üzerindeki etkilerini gözler önüne serdi.

Analistler, boğazdaki gemi hareketliliğinin birkaç farklı platformdan takip edildiğini belirterek, bazı gemilerin sinyalizasyon sistemlerini kapatarak seyir ettikleri için geçiş verilerinin değişkenlik gösterebileceğini ifade etti.

Öte yandan, Fed’in yayımladığı tutanaklar, banka yetkililerinin çoğunun yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu’daki savaş veya tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek kalması halinde faiz artırımı gerekliliğine dikkat çektiğini ortaya koydu. Tutanaklarda, tüm yetkililerin son toplantıda politika faizinin mevcut aralığını koruma yönünde görüş belirttiği kaydedildi. Bazı yetkililerin ise yapay zeka kaynaklı talebin enflasyonu yüksek tutabilecek etmenler arasında yer aldığını savunduğu bildirildi.

Ayrıca, Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Ekonomik Görünüm Raporu’nu güncelleyerek, küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1’den yüzde 3’e düşürdü. Raporda, Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl ise yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği belirtildi.

Tüm bu gelişmeler sonucunda ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan artarak yüzde 4,58’e yükseldi ve yeni işlem gününde yatay bir seyir izliyor. Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon korkularını artırması, merkez bankalarına yönelik şahin duruş beklentilerini pekiştiriyor. Bu durum, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor; altının ons fiyatı dün yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 77 dolara geriledi ve bu düşüşü 3. işlem gününe taşıdı. Bugün ise altının ons fiyatı yüzde 0,3 değer kaybıyla 4 bin 67 dolardan işlem görüyor.

Dolar endeksi 100,9 seviyesinde yatay seyrederken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 78,6 dolara geriledi. Bu gelişmeler ışığında S&P 500 endeksi yüzde 0,28, Dow Jones endeksi yüzde 1,09 değer kaybı yaşarken, Nasdaq endeksi yüzde 0,2 yükseldi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları ise Orta Doğu’daki gerilimlerin daha da tırmanabileceği endişeleriyle satıcılı bir seyir izledi. Trump’ın açıklamaları, Avrupa borsalarında risk iştahını olumsuz etkiledi. Petrol fiyatlarındaki artışlar, enflasyon riskleriyle birlikte bölge piyasalarındaki düşüşlerde etkili oldu. Ancak yükselen petrol fiyatları enerji şirketleri hisselerini destekledi.

Trump’ın İspanya’ya yönelik “Artık herhangi bir ticari iş yapmak istemiyoruz” açıklaması sonrası İspanya’da IBEX 35 endeksi düşüşlerde öncülük etti. Bölge tahvil faizlerinde artış görülürken, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) yıl sonuna kadar bir kez faiz artışı yapacağına dair beklentiler güçlendi. Bu gelişmelerle birlikte İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,66, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 2,18, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 2,23 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,22 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.

Asya borsalarında ise Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir gözlemlenirken, yarı iletken sektöründeki toparlanma dikkat çekti. Analistler, yapay zeka şirketi OpenAI’ın yeni modellerini kullanıma sunmaya hazırlanmasının, bu alandaki gelişmelerin hız kesmeden sürdüğünü ve yatırımcı ilgisinin canlı kalmasına katkı sağladığını belirtti.

Bölgedeki verilere göre, Çin’de enflasyon haziranda yıllık bazda yüzde 1 ile beklentilerin altında gerçekleşti. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 4,1 ile tahminlere paralel bir artış gösterdi.

Tüm bu gelişmeler ışığında, kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,4 yükselirken, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,73, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,15 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,81 değer kaybetti. Borsa İstanbul’da ise BIST 100 endeksi, günü yüzde 2,12 değer kaybederek 14.189,96 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,33 yükseldi.

Dolar/TL, dünü 46,8450’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 46,8710’dan işlem görüyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, “Zirveye tüm müttefikler lider düzeyinde iştirak etti. Bunu Türkiye’ye duyulan güvenin ve diplomasimizin saygınlığının yeni bir ispatı olarak görüyoruz” şeklinde konuştu.

Analistler, bugün yurt içinde haftalık para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise ABD’de haftalık işsizlik maaşı başvuruları, ikinci el konut satışları ve Almanya’da dış ticaret dengesi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.100 ve 14.000 puanın destek, 14.250 ve 14.300 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.