Side Antik Kenti’nde 390 Metrelik Anıtsal Cadde Ortaya Çıktı
Side Antik Kenti’nde 390 metre uzunluğundaki anıtsal cadde kazıları tamamlandı, Herakles Kapısı’nın detayları gün yüzüne çıktı.
Side Antik Kenti’nde gerçekleştirilen kazı çalışmaları sonucunda, yaklaşık 390 metre uzunluğundaki b Caddesi gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu önemli keşifle ilgili olarak, “Side’de tarihin görkemli kapılarından birini daha gün yüzüne çıkardık” ifadelerini kullandı. Kazılarda, caddenin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a kadar olan mimari dönüşümüne dair önemli bulgular elde edildi.
Side’nin önemli ulaşım yollarından biri olan b Caddesi, Gymnasium’un kuzeybatı köşesi ile Doğu Kapısı arasında uzanıyor. Kazı çalışmaları sırasında, stoa, çeşitli mekânlar ve anıtsal girişler hakkında önemli izler bulundu. Bakan Ersoy, kazıların sonuçlarını sosyal medya üzerinden duyurarak, caddenin anıtsal girişlerinden biri olan Herakles Kapısı’nın, Herakles’in On İki İşi’ni betimleyen kabartmalar ve Athena, Zeus, Artemis, Hygeia, Tykhe gibi tanrıların tasvirlerinin yer aldığı kasetlerle dikkat çektiğini belirtti.
Herakles Kapısı’nın kabartmalarının, MS. 3. yüzyılın başlarına tarihlendiği ve Geç Antik Çağ’da kapının yapımında devşirme malzeme olarak kullanıldığı anlaşılıyor. MS. 5. yüzyılda Piskoposluk Sarayı kompleksiyle birlikte caddenin yeniden düzenlendiği ve bu güzergâhın, Doğu Kapısı’ndan kente ulaşanları karşılayan anıtsal bir kent aksına dönüştüğü ifade edildi. Bakan Ersoy, “Geleceğe Miras Projemiz kapsamında Side’nin çok katmanlı tarihini ortaya çıkarmaya, korumaya ve geleceğe taşımaya devam ediyoruz” dedi.
Geleceğe Miras Projesi çerçevesinde tamamlanan kazılarda, b Caddesi’nin kuzeyinde, MS. 2. yüzyılda doğu-batı doğrultusunda uzanan bir stoa ile birçok mekânın varlığı tespit edildi. Günümüze ulaşan söve ve eşik taşları, caddenin Roma Dönemi’ndeki mimari düzenine dair önemli ipuçları sunuyor. Stoa üzerinde, Batı Kapısı, Herakles Kapısı ve Kuzey Hamamı Kapısı olarak adlandırılan üç anıtsal giriş yer alıyor.
Herakles Kapısı, mimari detaylarındaki kabartmalarla dikkat çekiyor. Bu kapıda, Herakles’in On İki İşi’nin işlendiği kabartmaların yanı sıra, tanrı ve tanrıçaların tasvirleri de bulunuyor. MS. 3. yüzyılın başlarına tarihlenen bu kabartmaların, Geç Antik Çağ’da kapının inşasında yeniden kullanıldığı tespit edildi.
Side Antik Kenti’ndeki b Caddesi’nin görünümü, MS. 5. yüzyılda önemli ölçüde değişmiş durumda. Caddenin kuzeyindeki geniş alan, Piskoposluk Sarayı kompleksi ile birleştiği için daha önceki stoaya açılan bazı girişler kapatılmış, kuzey stoa üzerinde yeni anıtsal girişler oluşturulmuştur. Bu düzenlemelerle b Caddesi, Doğu Kapısı üzerinden Side’ye ulaşanların kullandığı önemli bir güzergâh olmanın ötesine geçerek, anıtsal ve gösterişli bir kent aksına dönüşmüştür. Kazılarla ortaya çıkarılan stoa, anıtsal kapılar ve farklı dönemlere ait mimari düzenlemeler, Side’nin Roma Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a kadar uzanan değişimini gözler önüne seriyor.
