Hocalı Soykırımı’nın 34. Yılı: 613 Kişi Hayatını Kaybetti
Hocalı Soykırımı’nın 34. yılı anısında, 613 kişinin hayatını kaybettiği ve 1275 kişinin esir alındığı trajik olaylar hatırlanıyor.
Bugün, 26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan’ın Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kentinde meydana gelen ve insanlık tarihine kara bir leke olarak geçen katliamın 34. yılı. Ermeni güçlerinin düzenlediği saldırılarda, kadın, çocuk ve yaşlı demeden siviller hedef alındı. Resmi verilere göre, bu saldırılarda 613 kişi hayatını kaybetti; ölenlerin 106’sı kadın, 63’ü çocuk ve 70’i yaşlıydı. Ayrıca, 150 kişi kayboldu ve aileleri yıllarca onlardan haber alamadı.
1992 yılının Şubat ayında, yaklaşık 7 bin kişinin yaşadığı Hocalı, kuşatma altındaydı. Ermenistan ordusu, kente ulaşım sağlayan son yolu da kapatmıştı. Azerbaycan, henüz bağımsızlığını yeni kazanmış ve düzenli bir orduya sahip değildi. Hocalı’daki siviller ve silahlanabilen erkekler, ilk saldırılara av tüfekleriyle karşı koymaya çalıştı. Ancak, 25 Şubat’ı 26 Şubat’a bağlayan gece, saldırılar çok daha yoğun bir şekilde yeniden başladı.
Eski Sovyetler Birliği’ne bağlı 366. Motorize Piyade Alayı’nın desteğiyle, Hocalı yoğun bir ateş altına alındı. Tanklar, zırhlı araçlar ve ağır silahlarla gerçekleştirilen saldırılar sonucunda şehir kısa sürede düştü. O gece, siviller karanlıkta kaçmaya çalıştı. Bazıları tanklardan kurtulmak için soğuk nehir sularına atladı, bazıları ise karla kaplı dağlara ve ormanlara doğru yola koyuldu. Ancak dondurucu soğuk ve silahlı saldırılar nedeniyle birçok kişi yolda yaşamını yitirdi.
Saldırı sırasında çok sayıda insan esir alındı ve tanıkların ifadelerine göre, bu siviller ağır işkencelere maruz kaldı. O geceye tanıklık eden birçok kişi, yaşadıkları korkunç anıları yıllar boyunca anlatmakta zorlandı.
Resmi verilere göre Hocalı’da 613 kişi hayatını kaybetti; bunların 106’sı kadın, 63’ü çocuk ve 70’i yaşlıydı. 150 kişi ise kayboldu. Hocalı, 20. yüzyılın en kanlı sivil katliamlarından biri olarak tarihe geçti.
Yıllar geçse de Hocalı’da yaşananların acısı, Azerbaycan’da ilk günkü gibi taze kalmaya devam ediyor. 2020 yılında gerçekleşen İkinci Karabağ Savaşı’nın ardından Azerbaycan, işgal altındaki topraklarının büyük bir kısmını geri aldı. Hocalı’da hayatını kaybedenler bu gelişmeyi göremedi ancak Karabağ’daki dengeler değişti. Hocalı, Azerbaycan için sadece bir şehir değil, aynı zamanda hafızalarda yer eden bir acının ve kaybedilen 613 canın sembolü olarak anılmaya devam ediyor.
