CIA’den gölge filo uyarısı: İHA saldırısı riski
CIA’nin, Rusya’nın Akdeniz’deki ticari gemilerden İHA saldırıları düzenleyebileceği yönündeki uyarısı, gölge filo tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.
ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı’nın (CIA), bazı Avrupa hükümetlerine Rusya’nın Akdeniz’deki ticari gemilerden İHA fırlatarak saldırı düzenleyebileceği uyarısında bulunduğu ileri sürüldü. İspanyol El Mundo gazetesinin, Litvanya Savunma Bakanlığı’na yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre İspanya, Fransa ve İtalya olası hedefler arasında yer alıyor.
İddiaya göre Rusya, Gerbera tipi İHA’ları sıradan ticari gemilere yerleştirilecek konteynerlerde gizleyerek uluslararası sulardan fırlatma seçeneğini değerlendiriyor. Ancak söz konusu istihbarat değerlendirmesi henüz bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
İHA’ların menzili 600 kilometreye ulaşabiliyor
Uyarıda adı geçen Gerbera tipi İHA’nın yaklaşık 2 metre uzunluğunda ve 18 kilogram ağırlığında olduğu belirtiliyor. Kanat açıklığı 2,5 metre olan araç, koşullara bağlı olarak yaklaşık 4 ila 5 kilogramlık savaş başlığı taşıyabiliyor. İHA’nın menzilinin 600 kilometreye, azami hızının ise saatte 160 kilometreye ulaşabildiği aktarılıyor.
Bu kapasitenin, gemilerin kıyıdan yüzlerce kilometre açıkta kalmasına rağmen saldırı düzenlemesine imkan sağlayabileceği değerlendiriliyor. El Mundo kaynakları, olası saldırıların havaalanlarının geçici olarak kullanılamaz hale getirilmesi, askeri tesislerin hedef alınması ya da yangın çıkarılması amacıyla düzenlenebileceğini öne sürüyor.
Gölge filo üzerindeki güvenlik tartışması büyüyor
Rusya’nın gölge filosu, özellikle 2022 sonrasında uygulamaya konulan Batı yaptırımları ile G7’nin Rus petrolüne yönelik fiyat sınırını aşmak için kullanılan tanker ağı olarak tanımlanıyor. Bu gemiler çoğunlukla karmaşık şirket yapılanmaları üzerinden işletiliyor; sahiplik ve bayrak bilgileri sık sık değiştiriliyor. Filodaki bazı tankerler Batılı sigorta şirketlerinin kapsamı dışında tutuluyor.
Avrupa Parlamentosu raporlarında gölge filonun yaklaşık 600 tankerden oluştuğu belirtilirken, Avrupa Birliği’nin yaptırım listesine aldığı gemilerin sayısının Temmuz 2026 itibarıyla 670’i aştığı ifade ediliyor. CIA’ye atfedilen uyarı, yaptırımları aşmak için kullanılan bu ağın olası güvenlik risklerine ilişkin tartışmaları daha da genişletti.
Ukrayna merkezli KSE Institute verilerine göre Rusya, Temmuz 2026’da petrol ihracatında 268 tanker kullandı. Bu gemilerin 150’si, yani yüzde 56’sı gölge filo kapsamında değerlendirildi. Sevkiyatların yüzde 41’i Pasifik, yüzde 35’i ise Baltık limanlarından gerçekleştirildi.
CREA verileri de Rus ham petrolünün önemli bir bölümünün yaptırım uygulanan gölge filo tankerleriyle taşındığını gösteriyor. Buna göre Rus ham petrolünün yüzde 69’u nisanda, yüzde 62’si ise mayısta yaptırım altındaki tankerlerle sevk edildi. Çin ve Hindistan, bu filonun ulaştığı başlıca varış noktaları arasında bulunuyor.
